Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.Παπαδιαμαντοπούλου 4 & Βασ. Σοφίας

Super User

Super User

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 08:30

Ψυχοφάρμακα και αλληλεπιδράσεις

Η σύγχρονη λήψη δύο ή περισσοτέρων φαρμάκων μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση κάποιας μεταξύ τους αλληλεπίδρασης που θα έχει σαν συνέπεια τη μείωση ή την αύξηση της δράσης ενός απ’ αυτά.

 

Α) Φαρμακοκινητικές αλληλεπιδράσεις

Η δίοδος του φαρμάκου στον οργανισμό περνά από τα στάδια της λήψης, της απορρόφησης (γαστρεντερικό), του μεταβολισμού (ήπαρ) και της απέκκρισης (νεφροί). Αλληλεπίδραση με άλλα φάρμακα σε αυτά τα στάδια μπορεί να προκαλέσει αύξηση ή μείωση της ποσότητας του φαρμάκου που φθάνει στη θέση δράσης του.

 

Προκαλείται μείωση της παροχής του φαρμάκου στον οργανισμό:

α) Από μειωμένη απορρόφηση από τον γαστρεντερικό σωλήνα. Παράδειγμα αποτελεί η ταυτόχρονη λήψη σιδήρου και τετρακυκλινών, τα οποία σχηματίζουν χημικές ενώσεις και μειώνεται η απορρόφηση τους.

β) Από την επαγωγή των ηπατικών ενζύμων που μεταβολίζουν τα φάρμακα. Η επαγωγή των ηπατικών ενζύμων μεταφράζεται σε αύξηση του ρυθμού μεταβολισμού και μείωση της διαθεσιμότητας του επαγόμενου φαρμάκου στον οργανισμό. Γνωστοί επαγωγείς είναι το κάπνισμα και ο χρόνιος αλκοολισμός. Φάρμακα των οποίων οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα μειώνονται με το μηχανισμό της επαγωγής (επαγόμενα), μπορεί κατά τη διακοπή λήψεως του επαγωγέα να αυξηθούν δραματικά έως και σε τοξικά όρια.

γ)Από την αναστολή της πρόσληψης του φαρμάκου από τα κύτταρα-στόχους.

    

Αύξηση της παροχής του φαρμάκου στον οργανισμό μπορεί να προέρχονται:

α) Από την αναστολή των ηπατικών ενζύμων που μεταβολίζουν τα φάρμακα. Η αναστολή μεταφράζεται σε αυξημένες και παρατεταμένης διάρκειας συγκεντρώσεις του φαρμάκου που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες παρενέργειες.

β) Από την αναστολή της νεφρικής απέκκρισης που μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συγκεντρώσεις ενός φαρμάκου στον οργανισμό.

γ) Από την εκτόπιση ενός φαρμάκου από τις πρωτεΐνες του πλάσματος. Οι θέσεις σύνδεσης των φαρμάκων με τις πρωτεΐνες του πλάσματος δεν είναι ειδικές και μπορεί ένα φάρμακο να εκτοπίσει ένα άλλο αυξάνοντας την ποσότητα του αδέσμευτου φαρμάκου στο πλάσμα.

 

 

Β) Φαρμακοδυναμικές αλληλεπιδράσεις

Αφορούν τη φαρμακολογική δράση των φαρμάκων και συμβαίνουν μεταξύ φαρμάκων με όμοια ή ανταγωνιστική δράση. Είναι οι πιο συχνές αλληλεπιδράσεις που μπορεί να εμφανιστούν σε ασθενείς. Οι ευνοϊκές μπορεί να χρησιμοποιηθούν στη θεραπευτική για την επίτευξη καλύτερου θεραπευτικού αποτελέσματος. Υπάρχουν όμως και οι ανεπιθύμητες που μπορεί να είναι σοβαρές.

Για όσα φάρμακα αλληλεπιδρούν με το αλκοόλ ακόμα και με απειροελάχιστη ποσότητα αλκοόλης στο αίμα οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές και να επιφέρουν βαρύτατη κλινική συμπτωματολογία.

Είναι πολύ σημαντική η γνώση των σοβαρών αλληλεπιδράσεων των φαρμάκων στη θεραπευτική. Κατά τη συνταγογράφηση τους απαιτείται προσοχή και είναι απαραίτητο ο γιατρός να γνωρίζει τα φάρμακα που λαμβάνει κάποιος προτού χορηγήσει άλλα, καθώς η σοβαρότητα των αλληλεπιδράσεων ποικίλει από ασθενή σε ασθενή.

 

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη χορήγηση φαρμάκων στις ακόλουθες περιπτώσεις :

  • Ασθενείς με χρόνιες παθήσεις όπως υπέρταση, διαβήτη, καρδιοπάθειες κ.α.
  • Ηλικιωμένοι και ασθενείς με ηπατική και νεφρική δυσλειτουργία
  • Ασθενείς που λαμβάνουν ψυχιατρικά φάρμακα και κατασταλτικά του ΚΝΣ
  • Ασθενείς που λαμβάνουν αντιαλλεργικά φάρμακα
  • Ασθενείς που λαμβάνουν αντιβιοτικά, αντιμυκητιασικά
  • Ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά
  • Ασθενείς σε ορμονική θεραπεία
Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 08:26

Διαταραχές Ύπνου

Ο ύπνος είναι μία αναστρέψιμη κατάσταση μειωμένης συνείδησης και ανταπόκρισης στο περιβάλλον. Αποτελεί ένα περίπλοκο «αμάλγαμα» διαδικασιών φυσιολογίας και συμπεριφοράς. Συνήθως, αλλά όχι απαραίτητα, επέρχεται όταν είμαστε ξαπλωμένοι, ήρεμοι, με κλειστά μάτια και κάνουμε ελάχιστες κινήσεις.

θεωρίες σχετικά με τη λειτουργική σημασία του ύπνου:

Μεταβολική θεωρία: ο ύπνος είναι απαραίτητος για τη σωματική και ψυχολογική αποκατάσταση και την «ανάπαυση βιολογικών λειτουργιών συμπεριλαμβανομένου του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς και την αναπλήρωση της ενέργειας.

Πληροφορική θεωρία: για την ταξινόμηση και εκκαθάριση πληροφοριών και την εδραίωση της μνήμης.

Οντογενετική θεωρία: για την αποφόρτιση των συναισθημάτων, την ανάπτυξη του εγκεφάλου, καθώς και την εξασφάλιση της καλής λειτουργίας κρίσιμων για την επιβίωση νευρωνικών κυκλωμάτων .

Φυλογενετική θεωρία: υποστηρίζει ότι ο ύπνος είναι μια εξελικτική συμπεριφορά και χρησιμεύει για την καταστολή της δραστηριότητας σε περιόδους της ημέρας, που οι πιθανότητες για επιτυχή και ασφαλή δράση είναι περιορισμένες.

Καμία θεωρία πάντως δεν ερμηνεύει όλες τις πολύπλοκες παραμέτρους και τους σκοπούς του ύπνου.

Από πρακτική άποψη, η πλέον προφανής παρατήρηση είναι ότι ύστερα από μια παρατεταμένη περίοδο με διαταραχές του ύπνου εμφανίζονται τόσο σωματικές όσο και ψυχολογικές εκδηλώσεις. Οι αρνητικές επιπτώσεις της χρόνιας, μερικής στέρησης του ύπνου (κάτι που θεωρείται σύνηθες στη σύγχρονη κοινωνία) μπορεί να είναι σημαντικές για την ψυχική διάθεση, τη συμπεριφορά και την γνωσιακή λειτουργία, με ποικίλες συνέπειες στην προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική λειτουργικότητα.

 

Ταξινόμηση των Διαταραχών Ύπνου

1. Δυσυπνίες: πρωτοπαθείς διαταραχές ύπνου, οι οποίες προκαλούν δυσκολία στην επέλευση ή τη διατήρηση του ύπνου (αϋπνία), είτε υπέρμετρη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας (υπερυπνία). Διακρίνονται σε ενδογενείς διαταραχές ύπνου (από εσωτερικούς παράγοντες), σε εξωγενείς διαταραχές ύπνου (από εξωτερικούς παράγοντες) και σε διαταραχές του κιρκαδιανού ρυθμού ύπνου - εγρήγορσης (σχετίζονται με τον συγχρονισμό του ύπνου στη διάρκεια του εικοσιτετραώρου).

2. Παραϋπνίες: Είναι διαταραχές που εμφανίζονται επεισοδιακά κατά τη διάρκεια του ύπνου και υποδιαιρούνται ανάλογα με την φάση του ύπνου με την οποία σχετίζονται. Στις παραϋπνίες υπάγονται κυρίως η υπνοβασία, οι νυχτερινοί τρόμοι και ο νυχτερινός μυόκλονος.

3. Υπνική άπνοια: Είναι ιδιαίτερης σημασίας διαταραχή του ύπνου και χαρακτηρίζεται από επανειλημμένα επεισόδια πλήρους ή μερικής διακοπής της αναπνοής κατά τον ύπνο. Η διαταραχή αυτή απαντάται στο 3% περίπου του ενήλικου πληθυσμού και συχνά επιφέρει ή επιβαρύνει καρδιαγγειακές νόσους, γνωσιακά ελλείμματα, συναισθηματικές διαταραχές, καθώς και σοβαρά ατυχήματα, λόγω της έντονης υπνηλίας που τη συνοδεύει. Εξαιτίας των επιπτώσεών της, η υπνική άπνοια όταν δεν αντιμετωπίζεται κατάλληλα, μπορεί να αποβεί μοιραία.

4. Διαταραχές του ύπνου που σχετίζονται με ψυχικές, νευρολογικές ή άλλες σωματικές παθήσεις. Δεν αποτελούν πρωτοπαθείς διαταραχές του ύπνου, αλλά ψυχιατρικές ή ιατρικές καταστάσεις, στις οποίες η διαταραχή ύπνου είναι το κύριο χαρακτηριστικό σύμπτωμα.

 Η ύπαρξη χρόνιων προβλημάτων στον ύπνο έχει σχετιστεί με συχνότερη εμφάνιση ψυχιατρικών διαταραχών, όπως κατάθλιψη, αλκοολισμό και κατάχρηση ουσιών, αλλά μπορεί να αποτελέσει και πρόδρομο σύμπτωμα για την ψύχωση. Σε ανθρώπους δε που πάσχουν από διπολική διαταραχή η διαταραχή στον ύπνο είναι σημάδι κινδύνου βέβαιης υποτροπής μανίας

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 08:22

Ψυχιατρική και Ψυχολογία

Η ουσιαστική διαφορά μεταξύ αυτών των δύο επιστημών, έγκειται στο γεγονός ότι o ψυχίατρος είναι γιατρός, ενώ ο ψυχολόγος δεν είναι γιατρός. Και, σαφώς, ο ψυχολόγος δε μπορεί και δεν πρέπει να ασχολείται με τη φαρμακοθεραπεία, αφού δεν έχει ιατρικές γνώσεις και σπουδές.

Η πρώτη διερεύνηση ψυχολογικών προβλημάτων θα πρέπει να γίνεται από Ψυχίατρο και μόνο. Συχνά στην Ελλάδα υπάρχει η τάση κάποιος να απευθύνεται στον ψυχολόγο, δίνοντας έτσι το μήνυμα σε κάθε κατεύθυνση, ότι δεν πρόκειται για κάτι σοβαρό.

Αυτό μπορεί να βολεύει για λόγους κοινωνικούς, αλλά ίσως και εγωισμού, τον ίδιο τον ασθενή, την οικογένεια του, καθώς επίσης και τον ψυχολόγο για άλλους λόγους, όμως εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, όπως η αυτοκτονία.

Ο ψυχολόγος οφείλει να παραπέμπει με επιμονή, οποιοδήποτε σοβαρό ή δύσκολο στην κατανόηση του περιστατικό, σε ψυχίατρο, είτε ο ασθενής αναφέρει αυτοκτονικό ιδεασμό είτε όχι. Σε περίπτωση άρνησης του ασθενούς, πρέπει να ενημερώνει την οικογένεια, ώστε να αναλαμβάνει αυτή την ευθύνη.

Η συμμετοχή ενός ψυχίατρου στην υποστήριξη μιας ψυχικής νόσου είναι αναγκαία και καλό είναι να προηγείται της θεραπευτικής παρέμβασης και υποστήριξης.

Ο ψυχολόγος είναι απαραίτητος, αφού γίνει η πρώτη διερεύνηση από τον ψυχίατρο. Ο ψυχολόγος είναι κατάλληλος για ατομική υποστήριξη ή οργάνωση - επίβλεψη ομαδικών συνεδριάσεων. Μπορεί να προσφύγει στις ψυχολογικές δοκιμασίες για να αξιολογήσει τις πνευματικές ικανότητες, τις επαγγελματικές ικανότητες ή τις διαφορετικές πλευρές της προσωπικότητας του πελάτη του.

Πολύ συχνά παρατηρούνται «εξειδικευμένα κέντρα» που ειδικεύονται σε περίεργες ψυχοθεραπείες με ακατάληπτα ονόματα και απροσδιόριστη προσέγγιση, χωρίς πιστοποίηση σπουδών, ούτε άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Από την άλλη πλευρά κάθε Ψυχίατρος που έχει λάβει επίσημα την ειδικότητα του, οφείλει να την έχει αναρτηένη στο ιατρείο του, όπως επίσης και την άδεια λειτουργίας νόμιμου ιατρείου, από τον ιατρικό σύλλογο

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 08:22

Ψυχοθεραπεία

«Ψυχοθεραπεία» είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται σε μορφές θεραπείας οι οποίες στοχεύουν στην επίλυση προβλημάτων ψυχολογικής ή ψυχοσωματικής υφής καθώς και την απόκτηση γνώσης των ψυχικών μηχανισμών ενός ατόμου, μέσω της δημιουργίας μιας σχέσης με έναν ψυχολόγο ή ψυχίατρο και με την χρησιμοποίηση ειδικών μεθόδων και τεχνικών οι οποίες θεμελιώνονται σε συγκεκριμένες επιστημονικές θεωρίες.

Οι τεχνικές αυτές χρησιμοποιούν ως μόνο επικοινωνιακό μέσον τον λόγο.

Σκοπός της ψυχοθεραπείας είναι να επιφέρει δραστικές αλλαγές σε δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης, καθώς και δυσλειτουργικές συναισθηματικές αντιδράσεις και συμπεριφορές.

Υπάρχουν πολλά είδη ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως η ψυχοδυναμική, η γνωσιακή-συμπεριφορική, η διαπροσωπική, η συστημική κ.ά. Στην ουσία, όλες οι μέθοδοι ψυχοθεραπείας, ανεξάρτητα κατεύθυνσης, αποτελούν ειδικές διεργασίες μάθησης. Η μάθηση αυτή είναι δυνατόν να παράγει σημαντικές αλλαγές στις γνωστικές, τις συναισθηματικές, αλλά ακόμη και τις νευροβιολογικές λειτουργίες του ανθρώπου.

Ο απώτερος στόχος της ψυχοθεραπείας είναι η αναδόμηση του τρόπου σκέψης, η βελτίωση της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς του. Επιμέρους στόχοι περιλαμβάνουν την επίλυση εσωτερικών συγκρούσεων και προβλημάτων, τη θεραπεία ψυχοπαθολογικών συμπτωμάτων, τη βελτίωση ψυχολογικών δεξιοτήτων, αλλά και γενικότερα την προσωπική ανάπτυξη του ατόμου.

Ο συνδυασμός της Ψυχοθεραπείας με την φαρμακοθεραπεία, μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματικός από τη χρήση μιας μόνο μορφής θεραπείας.

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 08:21

Πρόδρομα Συμπτώματα

Η πρόδρομη περίοδος της ψύχωσης, που χρονικά έχει συσχετισθεί με την έναρξη της, χαρακτηρίζεται από την παρουσία μιας ετερογενούς ομάδας συμπεριφορών, που εμπλέκουν αρκετές περιοχές της λειτουργικότητας και που μπορεί να συνεχίζονται για εβδομάδες ή και χρόνια χωρίς εμφανή ψυχωτικά συμπτώματα.

Οι εκδηλώσεις και συμπεριφορές κατά την εφηβική ηλικία, συχνά δεν αξιολογούνται σωστά είτε από το οικογενειακό περιβάλλον είτε από κάποιο γιατρό, ενώ σε πολύ υψηλό ποσοστό μπορεί να υπάρχει ιστορικό χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών. Σε ένα επίσης μεγάλο ποσοστό υπάρχει οικογενειακό περιβάλλον με ψυχιατρικό ιστορικό.

 

Ποια είναι όμως τα «καμπανάκια» κινδύνου που πρέπει να θορυβήσουν γονείς και καθηγητές στα πρώιμα συμπτώματα της νόσου; Μπορεί να είναι:

  • Ριζική αλλαγή της συμπεριφοράς
  • Καχυποψία, κοινωνική απόσυρση, απομόνωση
  • Στρες χωρίς εμφανείς αιτίες
  • Σταθερές διαταραχές ύπνου
  • Πλήρης αμέλεια προσωπικής υγιεινής
  • Κάθετη πτώση σχολικών επιδόσεων
  • Γνωριμία του με τις ψυχότροπες ουσίες. Η χρήση ουσιών μπορεί να πυροδοτήσει την ψυχική νόσο. Δηλαδή υπάρχει η προδιάθεση και η γονιδιακής φύσεως επιβάρυνση, αλλά οι ψυχότροπες ουσίες επιταχύνουν την εκδήλωση και εντείνουν τα συμπτώματα, ανοίγοντας τις πύλες στη νόσο, λόγω της νευροτοξικής τους δράσης.

Το οξύμωρο είναι ότι αν και κάποιο ποσοστό με πρόδρομα συμπτώματα απευθύνθηκε σε κάποιο ψυχίατρο, το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτούς έλαβε αγωγή για απλής μορφής διαταραχή άγχους.

 

Ο ρόλος της οικογένειας

Οι ψυχικές νόσοι είναι καταστάσεις-ταμπού που δυσκολεύεται το κοινωνικό και κυρίως το οικογενειακό περιβάλλον να “χωνέψει”, να αντέξει και να αντιμετωπίσει. Υπάρχει πάντα ο φόβος και η ανασφάλεια της κοινωνικής καταδίκης και κατακραυγής. Οπότε, ακόμη και για τη θεραπεία ή τη νοσηλεία, απευθύνονται σε γιατρούς και κλινικές μακριά από τη μόνιμη κατοικία τους. Το οικογενειακό περιβάλλον πάντως, όταν ξεπεράσει το σοκ της διάγνωσης, αποδεικνύεται πολύτιμο τόσο για την ψυχολογική υποστήριξη και την παρακολούθηση της θεραπευτικής πορείας και την τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής όσο και για την οικονομική στήριξη των ασθενών.

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 08:21

Ψυχοφαρμακολογία

Οι ψυχικές διαταραχές όπως και κάθε σωματική ασθένεια χρειάζονται αντιμετώπιση. Κάθε ψυχική διαταραχή δεν πρέπει να αγνοείται, ούτε να αντιμετωπίζεται με υπομονή και αναμονή στο χρόνο. Για την αντιμετώπιση της απαιτείται τις περισσότερες φορές ένας συνδυασμός θεραπευτικών παρεμβάσεων όπως φαρμακοθεραπεία, ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική, ψυχοκοινωνική εκπαίδευση κ.α.

 

Φαρμακευτική Θεραπεία

Οι ψυχικές διαταραχές έχουν βιολογικό υπόστρωμα: πρόκειται σίγουρα για «ψυχολογικές» διαταραχές, αλλά τα αίτια είναι βιολογικά, οργανικά, όπως η διαταραχή του θυρεοειδή αδένα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση. Έτσι λοιπόν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο από ψυχιάτρους, με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Συχνά, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, υπάρχει η τάση κάποιος να απευθύνεται στον ψυχολόγο, δίνοντας έτσι το μήνυμα σε κάθε κατεύθυνση, ότι δεν πρόκειται για κάτι σοβαρό.

Αυτό μπορεί να βολεύει για λόγους κοινωνικούς, αλλά ίσως και εγωισμού, τον ίδιο τον ασθενή, την οικογένεια του, καθώς επίσης και τον ψυχολόγο για άλλους λόγους, όμως εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, όπως η αυτοκτονία. Ο ψυχολόγος δε μπορεί και δεν πρέπει να ασχολείται με τη φαρμακοθεραπεία, αφού δεν έχει ιατρικές γνώσεις και σπουδές και οφείλει να παραπέμπει, με επιμονή, οποιοδήποτε σοβαρό ή δύσκολο στην κατανόηση του περιστατικό, σε ψυχίατρο, είτε ο ασθενής αναφέρει αυτοκτονικό ιδεασμό, είτε όχι.

Επίσης πολύ συχνά στη χώρα μας τον ψυχίατρο προσπαθούν να τον αντικαταστήσουν άλλες ειδικότητες, όπως αυτή του νευρολόγου, ο οποίος ειδικεύεται 6 μήνες στην Ψυχιατρική, γεγονός που σίγουρα τον καθιστά αναρμόδιο να διαχειριστεί ψυχιατρικά θέματα. Πόσες φορές δεν ακούμε τη φράση «έχω τα νεύρα μου, θα πάω σε νευρολόγο»;! Σήμερα η ειδικότητα της Νευρολογίας και της Ψυχιατρικής είναι τελείως αυτόνομες και δεν έχουν καμία συνάφεια μεταξύ τους. Αυτή η ευκολία πολλών ανθρώπων να τις θεωρούν παρόμοιες επιστήμες οφείλεται και στο γεγονός ότι 30-35 χρόνια πριν μπορούσαν οι γιατροί να λάβουν με ένα χρόνο σπουδών παραπάνω και τις δύο ειδικότητες. Αυτό βέβαια ήταν σε εποχές που η Ψυχιατρική ήταν ακόμη σε πρωτόγονα, σε σχέση με σήμερα, στάδια.

Άλλες ειδικότητες που προσπαθούν να διαχειριστούν, συνήθως με οικτρά αποτελέσματα, ασθενείς με ψυχιατρικά προβλήματα είναι αυτή του γενικού παθολόγου και του γενικού ιατρού. Έχουν ίσως κάποια σχετική ικανότητα να αναγνωρίσουν πως πρόκειται για κάποια ψυχική ασθένεια, αλλά δε μπορούν σίγουρα να θέσουν διάγνωση και σε καμία περίπτωση να θέσουν την κατάλληλη θεραπεία και να διαχειριστούν ψυχιατρικά περιστατικά.

Ας μην αναφέρουμε βέβαια ομοιοπαθητικούς και άλλους μη ιατρούς, που μπορεί να ωθήσουν ακόμη και σε μοιραία έκβαση τη νόσο.

Ως ανεπιθύμητη ενέργεια φαρμάκου ορίζεται η απάντηση στη λήψη του, η οποία είναι επιβλαβής, αθέλητη και εμφανίζεται με τις συνήθεις δόσεις. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες επιτείνουν τα προβλήματα υγείας των ασθενών, αυξάνουν τη νοσηρότητα και τη θνητότητα και διογκώνουν το κόστος. Μια σημαντική βλάβη από τη χρήση φαρμάκων σε λίγους ασθενείς μπορεί να καταστρέψει την αξιοπιστία, τη συμμόρφωση και την επιτυχία ενός προγράμματος θεραπείας. Φήμες και μύθοι σχετικά με τις ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων μπορεί να εξαπλωθούν γρήγορα και πολύ δύσκολα εκριζώνονται χωρίς τεκμηριωμένα στοιχεία.

Είναι απαραίτητη η συνεργασία ψυχιάτρου – ασθενή ώστε η φαρμακοθεραπεία να είναι η βέλτιστη δυνατή, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες του ασθενή γενικότερα, βλέποντας πέρα από την ικανότητα ύφεσης των συμπτωμάτων. Αυτό σημαίνει πως τα φαρμακευτικά σκευάσματα θα πρέπει να έχουν καλή ανοχή. Ο ασθενής θα πρέπει να αναφέρει τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες και να απαιτεί από τον Ψυχίατρο να τις αντιμετωπίσουν ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό, να αντικατασταθεί το φάρμακο. Φυσικά αυτό προϋποθέτει και από την πλευρά του Ψυχιάτρου τις απαραίτητες γνώσεις ψυχοφαρμακολογίας, αλλά και την ενημέρωση του για τις τελευταίες εξελίξεις σε αυτόν τον τομές.

Κυριακή, 14 Οκτωβρίου 2012 23:47

Σεξουαλικές Διαταραχές

Ορισμός σεξουαλικής δυσλειτουργίας από ψυχοτρόπα φάρμακα

Ως σεξουαλική δυσλειτουργία από ψυχοτρόπα φάρμακα ορίζεται η διαταραχή στο φυσιολογικό κύκλο της σεξουαλικής ανταπόκρισης, η οποία προκαλεί έντονη ατομική δυσφορία ή διαπροσωπικά προβλήματα, που κυριαρχούν στην κλινική εικόνα.

Θα πρέπει να υπάρχουν ενδείξεις, από το ιστορικό, τη σωματική εξέταση ή από εργαστηριακά ευρήματα ότι η διαταραχή αυτή προκαλείται από την χρήση της φαρμακευτικής ουσίας και θα πρέπει να μη μπορεί να αποδοθεί σε κάποια άλλη αιτία.

Διαταραχή της σεξουαλικής λειτουργίας μπορεί να προκληθεί σε μια ή σε περισσότερες φάσεις της σεξουαλικής λειτoυργίας.

 

Συχνότητα σεξουαλικής δυσλειτουργίας από ψυχοτρόπα φάρμακα

Η σεξουαλική δυσλειτουργία αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες των ψυχοτρόπων φαρμάκων. Η συχνότητα εμφάνισης της δεν είναι σαφής, λόγω του ότι είναι δύσκολος ο διαχωρισμός των συμπτωμάτων της νόσου, από τις ανεπιθύμητες ενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής. Επίσης, οι ασθενείς με ψυχικές νόσους έχουν υψηλό κίνδυνο σεξουαλικής δυσλειτουργίας, λόγω της επίδρασης της ίδιας της νόσου στις διαπροσωπικές σχέσεις και στη συμπεριφορά.

Πρέπει, ακόμη, να αναφερθεί ότι οι σεξουαλικές διαταραχές δε συμπεριλαμβάνονται στις μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες. Γι’ αυτό, οι επιστήμονες υποχρεώνονται να συνενώνουν δεδομένα από μικρότερες μελέτες για εξαγωγή συμπερασμάτων, αναφορικά με τη συχνότητα των σεξουαλικών διαταραχών. Μια άλλη δυσκολία, η οποία έρχεται να προστεθεί στα παραπάνω, είναι η χρήση διαφορετικών λέξεων, όπως διαταραχή, δυσλειτουργία, πρόβλημα, ανικανότητα, οι οποίες δεν ορίζονται και επομένως δεν είναι σίγουρο ότι περιγράφουν την ίδια κατάσταση από όλους τους συγγραφείς.1

Με βάση την κλινική εμπειρία των τελευταίων χρόνων, η συχνότητα σεξουαλικής δυσλειτουργίας από ψυχοτρόπα φάρμακα είναι πολύ μεγαλύτερη από ότι είχε αρχικά αναφερθεί. Πλέον του 50% των ασθενών υπό αντικαταθλιπτική αγωγή αναφέρουν σεξουαλική δυσλειτουργία. Διάφορες μελέτες κατέδειξαν πολλαπλά εμπόδια στον καθορισμό της επικράτησης της σεξουαλικής δυσλειτουργίας επαγόμενης από αντικαταθλιπτικά. Ένα από αυτά είναι και η μη ύπαρξη δεδομένων του επιπολασμού της σεξουαλικής δυσλειτουργίας στο γενικό πληθυσμό, ώστε να μπορούν να αποτελέσουν μια βάση μέτρησης. Μια ρεαλιστική εκτίμηση της επίπτωσης πιθανόν, εκτείνεται μεταξύ 30% και 50%. Δε βρέθηκαν πάντως αρκετά ισχυρές ενδείξεις ώστε να υποστηρίξουν τους ισχυρισμούς που αφορούν στις μεγάλες διαφορές της επίπτωσης, μεταξύ των διαθέσιμων αντικαταθλιπτικών.

Σε πρόσφατη ανασκόπηση βρέθηκαν μεγαλύτερα ποσοστά σεξουαλικών διαταραχών σε σχιζοφρενείς, από ότι σε ασθενείς με άλλες ψυχικές νόσους. Πολλοί λόγοι μπορούν να στηρίξουν αυτή την παρατήρηση, όπως οι ανεπιθύμητες ενέργειες της φαρμακευτικής θεραπείας, ο ψυχοπαθολογικός πυρήνας της ασθένειας, η μακροχρόνια διάρκεια της νόσου, καθώς και η συνοσηρότητα σωματικών ασθενειών (πχ σακχαρώδης διαβήτης).

Συστηματικές μελέτες αναφέρουν επίσης ότι υψηλά ποσοστά σεξουαλικών διαταραχών παρατηρούνται σε ασθενείς με σχιζοφρένεια που είναι υπό φαρμακευτική αγωγή, αλλά και σε ασθενείς που δε λαμβάνουν ψυχοφάρμακα. Συγκεκριμένα εκτιμήθηκαν ποσοστά 30-80% στις γυναίκες και 45-80% στους άντρες. Λαμβάνοντας όμως υπόψη την έλλειψη σχετικών μελετών σε αυτόν τον τομέα, είναι πιθανό η πραγματική συχνότητα των άλλων ψυχικών νόσων να παρουσιάζεται υποεκτιμημένη. Για παράδειγμα, μελέτες οι οποίες δεν εμπεριέχουν συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικές με τη σεξουαλική δυσλειτουργία και βασίζονται σε αυθόρμητες απαντήσεις των ασθενών, απεικονίζουν πολύ χαμηλότερη επικράτηση, από αυτή που μπορεί να υπάρχει στην πραγματικότητα. Επίσης αναφέρεται ότι οι ψυχίατροι υποεκτιμούν σημαντικά την παρουσία σεξουαλικής δυσλειτουργίας καθώς και ελάττωσης της libido, αν συγκριθούν με τις αναφορές των ιδίων των ασθενών.

Πρόσφατη μελέτη κατέδειξε υψηλότερη επικράτηση σεξουαλικών διαταραχών σε ασθενείς με σχιζοφρένεια, από ότι σε υγιείς μάρτυρες. Συγκεκριμένα βρέθηκε η επικράτηση των σεξουαλικών διαταραχών σε σχιζοφρενείς να είναι 59,3% για άντρες και 49,1% για γυναίκες, ενώ στους υγιείς μάρτυρες ήταν 38% και 38,4%, αντίστοιχα.

Σύμφωνα με ορισμένους αγγλοσάξονες συγγραφείς, η ηλικία μεγαλύτερη των 75 ετών θα ήταν σήμερα η πιο ακριβής για να καθορίσουμε την 3η ηλικία.

Σε επίπεδο κλινικό, ο προσδιορισμός του ηλικιωμένου χρησιμοποιώντας την αναγραφική του ηλικία δε φαίνεται να είναι πολύ ακριβής.

Φαίνεται περισσότερο ακριβής η ταξινόμηση που χρησιμοποιεί η γηριατρική: Νέοι 3ης ηλικίας, Μεσήλικες 3ης ηλικίας, Υπέργηροι 3ης ηλικίας

 

Πρωτοεμφανιζόμενες ψυχικές διαταραχές σε μεγάλη ηλικία

  • οργανικά ψυχοσύνδρομα
  • καταθλιπτικά σύνδρομα
  • παρανοειδείς - ψευδαισθητικές καταστάσεις
  • νευρωτικές εικόνες με κυρίαρχη συμπτωματολογία το άγχος

 

Οργανικά ψυχοσύνδρομα

Πρόκειται για διαταραχές των ψυχικών λειτουργιών που οφείλονται σε αλλοιώσεις της εγκεφαλικής ουσίας. Οι συνηθέστερες αιτίες οργανικών ψυχοσυνδρόμων σε μεγάλες ηλικίες είναι αυτές που οδηγούν σε σταδιακή εκφύλιση του εγκεφαλικού κυττάρου, είτε λόγω γήρατος, είτε λόγω αγγειακών διαταραχών, μεταβολικών νόσων ή χρόνιας χρήσης τοξικών ουσιών.

1. Η νόσος του Alzheimer

Προοδευτική νευροεκφυλιστική νόσος και η πιο συχνή μορφή άνοιας.

Είναι μια ασθένεια μη θεραπεύσιμη και θανατηφόρα η οποία συνήθως εντοπίζεται στους ανθρώπους πάνω από 65 ετών.

Τα πιο πρόωρα συμπτώματα της ασθένειας συχνά διαγιγνώσκονται ως στρες ή άλλες ψυχολογικές διαταραχές. Στα πρώτα στάδια, το συνηθέστερο αναγνωρισμένο σύμπτωμα είναι η απώλεια μνήμης, όπως και η δυσκολία στην επαναφορά στην μνήμη πρόσφατων γεγονότων.

Με την πρόοδο της ασθένειας, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν σύγχυση, οξυθυμία, επιθετικότητα, ταλάντευση διάθεσης, διακοπή ομιλίας, απώλεια της μακροπρόθεσμης μνήμης, και τη γενική κοινωνική απόσυρση του πάσχοντος καθώς οι αισθήσεις του μειώνονται.

Βαθμιαία, οι σωματικές λειτουργίες μειώνονται, οδηγώντας τελικά στο θάνατο. Η πρόγνωση είναι δύσκολο να αξιολογηθεί, καθώς η διάρκεια της ασθένειας ποικίλλει.

Η διαχείριση των ασθενών είναι πολύ σημαντική.

 

Παράγοντες κινδύνου

  • Ηλικία
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (υπέρταση, αυξημένη χοληστερίνη, παχυσαρκία, κάπνισμα)

 

Συμπτωματολογία - Κλινική Εικόνα

Κατάθλιψη.

Σταδιακή έκπτωση της πρόσφατης - βραχύχρονης μνήμης που εξελίσσεται σε γενικότερη διαταραχή της μνήμης

Ψυχωτικές διαταραχές

Άγχος

Διαταραχές του προσανατολισμού στο χώρο, το χρόνο και τον ίδιο του τον εαυτό

Διαταραχές ύπνου

Συναισθηματική αστάθεια, ευσυγκινησία ή εκρήξεις επιθετικότητας ή απάθεια, αδιαφορία, καχυποψία μέχρι παρανοϊκού βαθμού

Επιθετικότητα

Η ψυχωτική συμπτωματολογία με παραισθήσεις, ψευδαισθήσεις, παραληρητικές ιδέες, κυρίως διωκτικού περιεχομένου

Ακράτεια, φυγές και πλανήσεις

 

2. Γεροντική άνοια (Senile Dementia)

Οφείλεται σε μια γενικευμένη εγκεφαλική ατροφία η οποία δημιουργείται εξελικτικά και γίνεται εμφανής μετά το 65ο έτος της ηλικίας. Η έκπτωση των ψυχικών διαταραχών είναι σταδιακή και προοδευτική, χωρίς οξείες φάσεις. Χαρακτηριστική είναι η πρώιμη εξασθένιση της πρόσφατης μνήμης που συχνά αποτελεί και το πρώτο σύμπτωμα της νόσου. Η ψυχική συμπτωματολογία συνοδεύεται συχνά και από ελαφρές διαταραχές του νευρικού συστήματος όπως εξωπυραμιδικός τρόμος, στοματικοί αυτοματισμοί, ανωμαλίες του μυϊκού τόνου κλπ.

 

4. Το οξύ εγκεφαλικό σύνδρομο

Εμφανίζεται σαν επιπλοκή σε χειρουργικές επεμβάσεις, συνήθως ηλικιωμένων ατόμων ή μετά από τοκετό. Πιθανόν οφείλεται σε διαταραχές των ηλεκτρολυτών. Η εκδήλωσή του μπορεί να είναι αιφνίδια ή να προηγούνται ορισμένα πρόδρομα συμπτώματα όπως αϋπνία, υπερκινητικότητα, δυσφορική διάθεση κλπ. Ακολουθεί η εμφάνιση ψυχωτικής συμπτωματολογίας με παραλήρημα, ψευδαισθήσεις κ.ά. Έχει ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης, τόσο με φάρμακα όσο και με διόρθωση των ηλεκτρολυτικών ή άλλων μεταβολικών διαταραχών, λόγω του κινδύνου για τη ζωή του ασθενή.

 

5. Ψυχολογικές διαταραχές επί χωροκατακτητικών επεξεργασιών στον εγκέφαλο

Η ανάπτυξη χωροκατακτητικών επεξεργασιών στον εγκέφαλο συνοδεύεται συχνά και από ψυχικές διαταραχές που δεν είναι καθορισμένες από την τοπογραφία του όγκου. Σε περίπτωση συνύπαρξης νευρολογικής διαταραχής η διάγνωση είναι ευχερής. Ιδιαίτερη προσοχή, όμως, χρειάζεται σε περίπτωση ύπαρξης μόνο ψυχικών διαταραχών που πολύ συχνά οφείλονται σε τέτοιου είδους εξεργασίες. Η μη έγκαιρη διάγνωση μπορεί σ' αυτές τις περιπτώσεις να αποβεί μοιραία για τον ασθενή. Οι όγκοι του εγκεφάλου χωρίς νευρολογική συμπτωματολογία προκαλούν συνήθως καταθλιπτικές ψυχιατρικές εικόνες. Ακόμα, μπορούν να εμφανισθούν βραδυψυχισμός, απρόσφορο συναίσθημα, έκπτωση νοητικών λειτουργιών κ.ά.

 

6. Ηπατοπάθειες, Νεφροπάθειες

Προκαλούν συχνά ψυχική συμπτωματολογία λόγω των μεταβολικών διαταραχών που συνοδεύουν τα προχωρημένα στάδια της νόσου. Η ηπατική εγκεφαλοπάθεια προκαλεί συγχυτικά επεισόδια, πτερυγισμό των χειρών και κώμα. Οι πορφυρίες προκαλούν σχιζοφρενικόμορφες ψυχωτικές διαταραχές που συνοδεύονται από κοιλιακά άλγη και πολυνευρίτιδα. Επίσης, σε ασθενείς που υποβάλλονται σε συχνή εξωνεφρική κάθαρση παρατηρούνται συχνά διάφορες ψυχικές διαταραχές.

 

7. Χρόνια χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων

Ένας μεγάλος αριθμός φαρμακευτικών σκευασμάτων που χρησιμοποιούνται χρόνια από τα ηλικιωμένα άτομα μπορούν να προκαλέσουν διάφορες ψυχιατρικές κλινικές εικόνες.

Μερικά από αυτά είναι:

σκευάσματα με κορτικοστεροειδή (ευφορικές καταστάσεις με ψυχωτικά, κατάθλιψη)

σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της νόσου του Parkinson (συγχυτική διέγερση, παρανοϊκές καταστάσεις, κατάθλιψη ανησυχία, άγχος, αϋπνίες)

ορισμένα αντιϋπερτασικά, ιδιαίτερα τα περιέχοντα ρεζερπίνη (κατάθλιψη, απώλεια ενδιαφερόντων, ψυχοσωματική διέγερση, διαταραχές του ύπνου, τάσεις αυτοκτονίας)

αναλγητικά, ιδιαίτερα τα σύνθετα σκευάσματα που περιέχουν αναλγητικό ηρεμιστικό και καφεΐνη, που προκαλούν εθισμό και επιτείνουν το άγχος (παράδοξη δράση)

καρδιοτονωτικά (π.χ. Digitalis) που στην περίπτωση υπερδοσολογίας, παράλληλα με τις καρδιαγγειακές ανωμαλίες, προκαλούν ναυτία, κεφαλαλγίες, δυσφορία, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου, σύγχυση κλπ

ψυχοφάρμακα, τα οποία θέλουν ιδιαίτερη προσοχή στη δοσολογία τους λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών. Τέτοια ψυχοφάρμακα είναι:

α. ηρεμιστικά - υπνωτικά, που προκαλούν εθισμό με αποτέλεσμα στερητικά συμπτώματα κατά τη διακοπή τους. Συχνά εμφανίζουν επίσης τη λεγόμενη "παράδοξη δράση" προκαλώντας αντί ηρεμίας και ύπνου, εσωτερική ανησυχία και αϋπνίες.

β. νευροληπτικά, που προκαλούν μείωση της βούλησης, κατάθλιψη, συγχυτικές ή και ψυχωτικές καταστάσεις.

γ. αντικαταθλιπτικά, που προκαλούν συγχυτικές καταστάσεις, ψυχοκινητική διέγερση ή καταστολή κ.ά.

Γενικά, οποιαδήποτε φαρμακευτικά σκευάσματα θα πρέπει να χορηγούνται με ιδιαίτερη προσοχή στα ηλικιωμένα άτομα και πάντα με συνεχή έλεγχο της δράσης τους σ' αυτά. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να υπάρχει συνεργασία με τους συγγενείς ή φροντιστές των ατόμων αυτών.

 

Το σύνδρομο της σεροτονίνης

Εμφανίζεται μετά ταυτόχρονη χρήση δύο ή και περισσοτέρων φαρμάκων που ενισχύουν τη δραστηριότητα της σεροτονίνης στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

 

Συμπτωματολογία

   νοητικές ή συμπεριφεριολογικές αλλαγές (αποπροσανατολισμός, σύγχυση, διέγερση)

   δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος (διάρροια, τρεμούλα, πυρετό, έμετο)

   νευρομυικές ανωμαλίες ( αταξία, μυϊκός κλόνος τρόμος).

Η συμπτωματολογία αυτή διαφέρει από τις συνήθεις παρενέργειες ως προς την εμφάνιση κατά ομάδες, την διάρκεια και την σοβαρότητα, με αποτέλεσμα να γίνεται αναγκαία η μείωση ή η διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.

 

8. Η νόσος του Parkinson

Λόγω της εκφυλιστικής φύσεως της νόσου, μπορεί αυτή να συνδυάζεται με σχετική διαταραχή διαφόρων ψυχικών διαταραχών, την οποία ενισχύει και η χρόνια φαρμακευτική αγωγή με διάφορα σκευάσματα που επηρεάζουν τον ψυχισμό των ασθενών. Συχνότερα παρατηρούμε έναν βραδυψυχισμό και μία καταθλιπτική διάθεση.

Η διαφορική διάγνωση θα πρέπει να γίνει από τις ανοϊκές καταστάσεις και την υποστροφική μελαγχολία.

 

9. Η γενικότερη σωματική υγεία

Ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους, η ψυχολογική υγεία είναι δυνατό να επηρεασθεί από πλήθος σωματικών παθήσεων, που μπορούν να οδηγήσουν σε συγχυτικές καταστάσεις, οι οποίες καλυτερεύουν με την αποκατάσταση της σωματικής λειτουργικότητας. Σαν παραδείγματα αναφέρουμε εμπύρετα νοσήματα, καρδιακή ανεπάρκεια, αυξομειώσεις της αρτηριακής πίεσης, και διάρροια.

Χρόνιες πνευμονοπάθειες, επίσης, μπορούν να προκαλέσουν άλλοτε άλλης έκτασης συγχυτική διαταραχή και η έντονη σωματική αδυναμία να οδηγήσει σε καταθλιπτική διάθεση. Γιατο λόγο αυτό και ιδιαίτερα σε ηλικιωμένα άτομα, ποτέ δεν πρέπει να αγνοείται η γενικότερη σωματική κατάσταση ακόμη και στις πιο εξεζητημένες και χαρακτηριστικές ψυχιατρικές εικόνες.

Σελίδα 1 από 3
Παπαδιαμαντοπούλου 4 & Βασ. Σοφίας
115 28 Αθήνα
Μέγαρο μουσικής
Τηλ: 2107247010
Φαξ: 2107247015
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Για πληροφορίες για τη σεξουαλικότητα και την ψυχική υγεία, το σεξουαλικό προσανατολισμό και τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση επισκεφθείτε το www.sexologia.gr

© 2017 Sexolgia.gr. Designed By TA